fa حمل و نقل، مدیریت پسماند و انتشار co2 در کشورهای خاورمیانه: کاربردی از فرضیه پناهگاه آلودگی انرژي هاي تجديدپذير و تجديدناپذير انرژي هاي تجديدپذير و تجديدناپذير مقاله paper <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">تأثیرات زیست‌محیطی صنعتی شدن به‌طور قابل‌توجهی بالاست؛ زیرا میزان زیادی انرژی و سوخت‌های فسیلی در فرایند صنعتی شدن مصرف می‌شود که این امر منجر به افزایش آلودگی هوا می‌گردد. این مقاله به بررسی رابطه حمل‌ونقل، پسماندها و انتشار دی‌اکسید کربن در کشورهای خاورمیانه با استفاده از داده‌های سری زمانی از 1975 تا 2022 به روش </span></span><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="font-size:11.0pt">ARDL-Bounds</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> پرداخته است. نتایج این مطالعه حاکی از آن می</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">باشد که سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی به‌طور قابل‌توجهی انتشار کربن را افزایش می‌دهد. از این رو فرضیه پناهگاه آلودگی هم در کوتاه‌مدت و هم در بلندمدت تأیید می‌شود. تأثیر واردات سوخت بر انتشار کربن نیز مثبت است. همچنین توابع واکنش آنی نشان می‌دهد که انتشار کربن تحت تأثیر شوک‌های حمل‌ونقل هوایی بار، ورود سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و واردات سوخت افزایش می‌یابد. اما سوخت‌های تجدیدپذیر قابل احتراق و پسماندها، کاهش انتشار کربن را به همراه داشته‌اند. به علاوه تحلیل تجزیه واریانس نشان می‌دهد که واردات سوخت در بلندمدت سهم بالایی بر انتشار کربن خواهد داشت. از این رو برای مقابله با آثار منفی فرضیه پناهگاه آلودگی، یک رویکرد جامع و چندجانبه ضروری است. این رویکرد باید شامل تقویت قوانین زیست‌محیطی، انتقال فناوری‌های سبز، ارتقاء آگاهی عمومی و همکاری‌های بین‌المللی باشد. با اجرای این سیاست‌ها، کشورهای پذیرنده ‌می‌توانند همزمان با جذب سرمایه‌گذاری خارجی و ایجاد رشد اقتصادی، از تخریب محیط‌زیست و سلامت عمومی جلوگیری کنند.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></b></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">طبقه&shy; بندی </span></span></span></b><b><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:80%">JEL</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">:</span></span></span></b> <span dir="LTR" lang="EN-GB" style="line-height:80%">F21</span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="line-height:80%">E22</span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="line-height:80%">Q56</span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">.</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">کلید واژه‌ها: </span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">حمل و نقل هوایی، انرژی‌های تجدیدپذیر و زباله‌های قابل احتراق، منحنی کوزنتس زیست‌محیطی، کشورهای خاورمیانه<span style="letter-spacing:-.3pt">.</span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span calibri="" style="font-family:"><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The environmental impacts of transportation and industrialization are significantly high, as both essentially consume large amounts of energy and fossil fuels, which leads to increased air pollution.</span></span></span> This study examined the possible linkages between air transportation freight, combustible renewables and waste, foreign direct investment, and carbon dioxide emissions in Middle Eastern countries using time series data from 1975 to 2022. The results of this study suggest that foreign direct investment (FDI) significantly increases carbon emissions, thus supporting the pollution haven hypothesis in both the short and long term. The impact of fuel imports on carbon emissions is positive, supporting the &ldquo;pollution haven&rdquo; hypothesis. the impulse response function functions also show that carbon emissions increase under the impact of air transportation freight, direct investment inflows, and fuel imports. But combustible renewable and waste have reduced carbon emissions.<span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> In addition, the variance decomposition shows that fuel imports will make high variance shock effects on carbon emissions in the long run.</span></span></span> Therefore, a comprehensive and multifaceted approach is necessary to counter the negative effects of the pollution haven hypothesis. This approach should include strengthening environmental laws, transferring green technologies, promoting public awareness, and international cooperation. By implementing these policies, host countries can prevent environmental and public health degradation while attracting foreign investment and creating economic growth.</span></span></span><br> &nbsp;<span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="EN-GB" style="font-size:11.0pt">JEL Classification:</span></b><span lang="EN-GB" style="font-size:11.0pt"> F21</span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span><span lang="EN-GB" style="font-size:11.0pt">E22</span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span><span lang="EN-GB" style="font-size:11.0pt">Q56.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="EN-GB" style="font-size:11.0pt">Keywords:</span></b> <span lang="EN" style="font-size:11.0pt">Air transportation freight, Combustible renewables and waste, Environmental Kuznets curve, Middle East countries.</span></span></span></span> طبقه­ بندی JEL: F21, E22, Q56. کلید واژه‌ها: حمل و نقل هوایی, انرژی‌های تجدیدپذیر و زباله‌های قابل احتراق, منحنی کوزنتس زیست‌محیطی, کشورهای خاورمیانه. JEL Classification: F21, E22, Q56. Keywords: Air transportation freight, Combustible renewables and waste, Environmental Kuznets curve, Middle East countries. 283 315 http://iiesj.ir/browse.php?a_code=A-10-1235-6&slc_lang=fa&sid=1 زهره طباطبایی نسب zohre.tabatabaienasab@iau.ir 10031947532846008586 10031947532846008586 Yes گروه اقتصاد، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران مریم کشاورزیان keshavarziyanm@ripi.ir 10031947532846008587 10031947532846008587 No پژوهشگاه صنعت نفت