fa طراحی مدل مفهومی گذار به انرژی کم‌کربن الگوی کشورهای درحال‌توسعه نفت‌خیز در مقایسه با کشورهای توسعه‌یافته غیرنفتی اقتصاد انرژي Energy Economic پژوهشي Research <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:85%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:85%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">با وجود کاهش مستمر هزینه عرضه انرژی</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:85%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:85%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">های تجدیدپذیر، گذار از منابع انرژی فسیلی، همچنان به عنوان یک هدف مطرح است. مطالعات زیادی به شناسایی موانع تحقق این هدف توجه کرده‌‌اند. این مقاله، با اتکای به دو نظریه اثبات شده (رانت قیمت و هرم نیازهای مازلو) و یک مفهوم تجربی (منحنی زیست‌محیطی کوزنتس)، یک چارچوب مفهومی را توسعه داده و متکی به آن، سه مفهوم چتر فناوری، اوج اقتصادی نفت و وقفه گذار را معرفی می‌‌کند. به دلیل تفاوت کشورها در برخورداری از رانت قیمت و چگالی جمعیت روی هرم نیازهای مازلو و به تبع آن تفاوت حساسیت نسبت به آثار زیست‌محیطی، منحنی چتر فناوری، اوج اقتصادی و وقفه گذار برای هر کشور متفاوت خواهد بود. رانت قیمت بزرگتر و چگالی بیشتر جمعیت در سطوح پائین نیازها، در مواردی می‌‌تواند گذار انرژی را تا نیم قرن طولانی‌‌تر کند. شواهد تجربی گذار چین از زغال‌‌سنگ به نفت تائیدی بر این مطلب است. نتایج نشان می‌‌دهد گذار انرژی ایران، به دلیل برخورداری از مشخصات فوق، حداقل با سه دهه تاخیر نسبت به کشورهای توسعه یافته غیر نفتی مانند سوئیس و سوئد محقق می‌‌شود. نتایج این مطالعه، ضمن گسترش مرز دانش، چارچوبی مفهومی برای توضیح دلایل عدم تحقق اهداف کاهش انتشار را فراهم می‌‌کند.</span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:85%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:7.0pt"><span style="line-height:85%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt"></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="background:white"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span class="Char" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">طبقه‌بندی </span></span></span></span></span><span class="Char" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="color:black">JEL</span></span></span></span><span class="Char" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">: </span></span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="color:black">O3,Q2,Q4</span></span></span><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">.</span></span></span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></b></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span class="Char" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.3pt">کلیدواژه‌ها:</span></span></span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.3pt">اوج اقتصادی نفت، توسعه پایدار، کربن صفر، چتر فناوری.</span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.3pt"></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <div aria-label="شکستن صفحه" class="cke_pagebreak" contenteditable="false" data-cke-display-name="pagebreak" data-cke-pagebreak="1" style="page-break-after:always" title="شکستن صفحه"></div><span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="tab-stops:.5in"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:107%"><span sans-serif="" style="font-family:Calibri,"><span lang="EN-GB" new="" roman="" style="font-family:" times="">The declining cost of renewable energy may suggest that the era </span><span lang="EN-GB" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">of oil is coming to an end. </span></span><span lang="EN-GB" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#2e2e2e">However, </span></span><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">despite their declining share,</span></span><span lang="EN-GB" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:#2e2e2e"> oil still re</span></span><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">present a significant proportion of primary energy. The use of</span></span><span lang="EN-GB" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"> oil and coal </span></span><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">since </span></span><span lang="EN-GB" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">the Kyoto Protocol indicates a failure to reduce Greenhouse Gases (GHGs) emissions. Several studies have identified obstacles to renewable energy projects. T</span></span><span lang="EN-GB" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">he article examines the impact of the state of development and the presence of oil resources through a more comprehensive approach, using a broader concept of energy costs, Maslow&rsquo;s hierarchy of needs, the Ricardian rent, and the Environmental Kuznets Curve (EKC) were applied. The results show that the impact of alternative energy will vary according to the level of development and the presence of oil resources. In this sense, oil</span></span><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black">-rich developing countries follow a different pattern compared to non-oil-rich developed countries. From this perspective, alternative energy in general and renewables in particular, do not necessarily reduce fossil fuel consumption but mainly transfer it from more developed to less developed and under developed countries. </span></span><span lang="EN-GB" new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span><br> &nbsp; اوج اقتصادی نفت, توسعه پایدار, کربن صفر, چتر فناوری طبقه‌بندی JEL: O3,Q2,Q4. JEL Classification: O3,Q2,Q4. Keywords: Technology Umbrella, Economic Peak Oil, Sustainable Development, Zero-Carbon. 183 221 http://iiesj.ir/browse.php?a_code=A-10-2027-1&slc_lang=fa&sid=1 kioumars heydari کیومرث حیدری kheydari@nri.ac.ir 10031947532846008737 10031947532846008737 Yes niroo research institute پژوهشگاه نیرو، تهران-ایران