Quarterely Energy Economics Review

fa بررسی تاثیر تغییرات نرخ ارز بر بهره‎وری کل عوامل بنگاه‎های منتخب صنعت پتروشیمی ایران Investigating the impact of exchange rate changes on total factor productivity of selected firms in Iran's petrochemical industry اقتصاد انرژي Energy Economic مقاله paper بهره‌وری کل عوامل تولید و چگونگی تاثیر عوامل مختلف بر آن از موضوعات مهم اقتصاد به ویژه بخش صنعت پتروشیمی در کشورهای دارای منابع تجدیدناپذیر مانند نفت و گاز از جمله ایران می‌باشد. از این رو در پژوهش حاضر به بررسی تاثیر تغییرات نرخ ارز و برخی عوامل دیگر، بر بهره‌وری کل عوامل تولید در 18 شرکت منتخب بورسی صنعت پتروشیمی ایران در سال&rlm;های 1402-1396 پرداخته شده است. برای این منظور از روش حداقل مربعات پویا و تابع تعمیم یافته کاب داگلاس به روش سولو استفاده شده است. نتایج به دست آمده، تاثیر منفی تغییرات نرخ ارز بر بهره&lrm;وری کل عوامل بنگاه&lrm;های منتخب صنعت پتروشیمی را طی دوره تحقیق تایید می&lrm;کند. علاوه بر آن، برآوردهای پژوهش نشان‌دهنده تاثیر مثبت ارزش افزوده، موجودی سرمایه، هزینه انرژی، هزینه خوراک پتروشیمی و تاثیر منفی نیروی کار بر بهره‌وری کل عوامل تولید می‌باشد. بر اساس نتایج، توصیه می‌شود سیاست‌گذاران اقتصادی با هدف کاهش دامنه تغییرات نرخ ارز و ایجاد ثبات نسبی، زمینه بهبود بهره‌وری را فراهم آورند. همچنین بازنگری در ساختار نیروی انسانی از طریق ارزیابی عملکرد و بهینه‌سازی ترکیب نیروهای تولیدی و غیرتولیدی ضروری است. به⁠علاوه، توجه به سهم نسبتاً محدود موجودی سرمایه در ارتقای بهره‌وری، ضرورت سرمایه‌گذاری در تجهیزات با فناوری پیشرفته را برجسته می‌سازد. طبقه‌بندی JEL: L65, c23, O47, F31. کلیدواژه‌ها: بهره‌وری کل عوامل، تغییرات نرخ ارز، صنعت پتروشیمی ایران، تابع تعمیم یافته کاب داگلاس، روش حداقل مربعات‌پویا. <div aria-label="شکستن صفحه" class="cke_pagebreak" contenteditable="false" data-cke-display-name="pagebreak" data-cke-pagebreak="1" style="page-break-after:always" title="شکستن صفحه"></div> بهره‌وری کل عوامل تولید و چگونگی تاثیر عوامل مختلف بر آن از موضوعات مهم اقتصاد به ویژه بخش صنعت پتروشیمی در کشورهای دارای منابع تجدیدناپذیر مانند نفت و گاز از جمله ایران می‌باشد. از این رو در پژوهش حاضر به بررسی تاثیر تغییرات نرخ ارز و برخی عوامل دیگر، بر بهره‌وری کل عوامل تولید در 18 شرکت منتخب بورسی صنعت پتروشیمی ایران در سال&rlm;های 1402-1396 پرداخته شده است. برای این منظور از روش حداقل مربعات پویا و تابع تعمیم یافته کاب داگلاس به روش سولو استفاده شده است. نتایج به دست آمده، تاثیر منفی تغییرات نرخ ارز بر بهره&lrm;وری کل عوامل بنگاه&lrm;های منتخب صنعت پتروشیمی را طی دوره تحقیق تایید می&lrm;کند. علاوه بر آن، برآوردهای پژوهش نشان‌دهنده تاثیر مثبت ارزش افزوده، موجودی سرمایه، هزینه انرژی، هزینه خوراک پتروشیمی و تاثیر منفی نیروی کار بر بهره‌وری کل عوامل تولید می‌باشد. بر اساس نتایج، توصیه می‌شود سیاست‌گذاران اقتصادی با هدف کاهش دامنه تغییرات نرخ ارز و ایجاد ثبات نسبی، زمینه بهبود بهره‌وری را فراهم آورند. همچنین بازنگری در ساختار نیروی انسانی از طریق ارزیابی عملکرد و بهینه‌سازی ترکیب نیروهای تولیدی و غیرتولیدی ضروری است. به⁠علاوه، توجه به سهم نسبتاً محدود موجودی سرمایه در ارتقای بهره‌وری، ضرورت سرمایه‌گذاری در تجهیزات با فناوری پیشرفته را برجسته می‌سازد. طبقه‌بندی JEL: L65, c23, O47, F31. کلیدواژه‌ها: بهره‌وری کل عوامل، تغییرات نرخ ارز، صنعت پتروشیمی ایران، تابع تعمیم یافته کاب داگلاس، روش حداقل مربعات‌پویا. <div aria-label="شکستن صفحه" class="cke_pagebreak" contenteditable="false" data-cke-display-name="pagebreak" data-cke-pagebreak="1" style="page-break-after:always" title="شکستن صفحه"></div>   Total factor productivity and how various factors affect it are important economic issues, especially in the petrochemical industry sector in countries with non-renewable oil and gas resources, including Iran.Therefore, this study focuses on examining the impact of exchange rate changes and some other factors on total factor productivity in 18 selected listed companies in the Iranian petrochemical industry in the years 2017-2019.For this purpose, the dynamic least squares method and the generalized Cobb-Douglas function have been used in the Solow method. The results of this study confirm the negative impact of exchange rate changes on total factor productivity of selected petrochemical industry firms during the research period. In addition, research estimates indicate a positive impact of value added, capital stock, energy costs, petrochemical feedstock costs and negative impact of labor force on total factor productivity Based on the results, it is recommended that economic policymakers provide the basis for improving productivity with the aim of reducing the range of exchange rate fluctuations and creating relative stability. It is also necessary to review the human resource structure through performance evaluation and optimizing the mix of productive and non-productive forces. Furthermore, considering the relatively limited contribution of capital stock to productivity improvement, it highlights the necessity of investing in high-tech equipment. JEL Classification: L65, c23, O47, F31. Keywords: total factor productivity, exchange rate changes, Iranian Petrochemical Industry, he Cobb-Douglas production function, dynamic least squares method   بهره وری کل عوامل, تغییرات نرخ ارز, صنعت پتروشیمی ایران, تابع تعمیم یافته کاب داگلاس, روش حداقل مربعات‌پویا total factor productivity, exchange rate changes, Iranian Petrochemical Industry, he Cobb-Douglas production function, dynamic least squares method. JEL Classification: L65, c23, O47, F31. 25 72 http://iiesj.ir/browse.php?a_code=A-10-2029-1&slc_lang=fa&sid=1 Esmaeil yasini اسماعیل یاسینی asm.yasini@gmail.com 10031947532846008728 10031947532846008728 No Persian Gulf University دانشگاه خلیج فارس reza roshan رضا روشن re.roshan@pgu.ac.ir 10031947532846008729 10031947532846008729 No Persian Gulf University دانشکده کسب و کار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر Mohammad Rezaei محمد رضایی rezaei@pgu.ac.ir 10031947532846008730 10031947532846008730 Yes Persian Gulf University دانشکده کسب و کار و اقتصاد، دانشگاه خلیج فارس، بوشهر