1- دانش آموخته دکتری رشته مدیریت قراردادهای بین المللی نفت و گاز، دانشکدگان مدیریت، دانشکده حسابداری و علوم مالی، دانشگاه تهران، ایران 2- گروه بازارها و نهادهای مالی، دانشکده حسابداری و علوم مالی، دانشگاه تهران، تهران، ایران ، vmahmoodi@ut.ac.ir 3- گروه بازارها و نهادهای مالی، دانشکده حسابداری و علوم مالی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 4- دانشکده حسابداری و علوم مالی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده: (18 مشاهده)
صنعت نفتوگاز بهعنوان یکی از حیاتیترین بخشهای اقتصادی، به دلیل پیچیدگیهای حقوقی، فنی و مالی، در اجرای قراردادهای بینالمللی با چالشهایی همچون عدم شفافیت، ضعف زیرساختهای اندازهگیری، تأخیر در تسویهحسابها، تحریمهای بانکی، ریسکهای امنیت سایبری و افزایش اختلاف میان طرفین قرارداد مواجه است. این چالشها ضرورت بهرهگیری از فناوریهای نوینی مانند بلاکچین و قراردادهای هوشمند را برجسته میکند. مسئله اصلی پژوهش حاضر، فقدان الگویی جامع و قابلاجرا برای بهرهبرداری از قراردادهای هوشمند در ایمنسازی و بهینهسازی معاملات گازی است. هدف پژوهش، طراحی الگوی قراردادهای هوشمند قابلاجرا در بستر بلاکچین بهمنظور افزایش امنیت، شفافیت و کارایی معاملات نفتوگاز است. این مطالعه با رویکرد تفسیری و روش کیفی، از طریق مصاحبه نیمهساختاریافته با ۱۳ نفر از خبرگان حوزه انرژی، حقوق و فناوری بلاکچین انجام شد و دادهها با رویکرد شبکه مضامین آتراید- استرلینگ تحلیل گردید. یافتهها نشان میدهد که قراردادهای گازی در وضعیت موجود با چالشهای چندبعدی فنی، حقوقی، اقتصادی و مدیریتی مواجه هستند. تحلیل دادهها به استخراج ۳۳ مضمون پایه، ۶ مضمون سازماندهنده و یک مضمون فراگیر منجر گردید که ابعاد الگوی پیشنهادی را شکل میدهد. الگوی نهایی شامل الزامات فنی (بلاکچین مجوزدار، اوراکلهای چندمنبعی، هویت دیجیتال)، الزامات حقوقی (تدوین قوانین جدید، الحاقیه قراردادها)، الزامات مالی (تسویه با توکن پایدار) و الزامات مدیریتی (آموزش، پایلوت، کمیته مشترک) است. نتایج نشان میدهد که بهرهگیری از قراردادهای هوشمند میتواند اختلافات قراردادی، تأخیرها و هزینههای اداری را بهطور معناداری کاهش داده و شفافیت، امنیت و اعتماد میان طرفین را در معاملات گازی افزایش دهد. طبقه بندی JEL:J22, R5, Q41, M12. کلیدواژهها: قرارداد هوشمند، بلاکچین، معاملات نفتوگاز، ایمنسازی معاملات، شبکه مضامین.
Mohammadi M, Mahmoodi V, Poor ebrahimi M R, Abbasian E. Designing a Model of Smart Contracts That Can Be Implemented on The Blockchain Platform to Secure Oil And Gas Transactions. QEER 2026; 23 (90) :1-31 URL: http://iiesj.ir/article-1-1751-fa.html
محمدی محسن، محمودی وحید، پور ابراهیمی محمدرضا، عباسیان عزت الله. طراحی الگوی قراردادهای هوشمند قابلاجرا در بستر بلاکچین برای ایمنسازی معاملات نفت وگاز. فصلنامه مطالعات اقتصاد انرژي. 1405; 23 (90) :1-31