fa محاسبه انتشار تکنولوژی در بخش بالادستی صنعت نفت و اثر آن بر هزینه تولید نفت و گاز در ایران اقتصاد انرژي Energy Economic رساله(پايان نامه) دكتري Thesis(PhD.) <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">&nbsp;در این مطالعه اثر پیشرفت&rlm;های تکنولوژیکی و تخلیه مخزن در بخش بالادستی صنعت نفت ایرا</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.5pt;">ن بر هزینه متوسط تولید، برای دوره زمانی 1396-1346، مورد بررسی قرارگرفته است. برای این منظور ابتدا روند انتشار تکنولوژی در دنیا، در دوره 2017-1953با استفاده از پنج متغیر که بیشترین تأثیر را در فعالیت‌های بخش بالادستی نفت در دنیا داشته‌اند، محاسبه شده است. سپس با استفاده از روند به‌دست‌آمده و به کمک مدل&rlm;های اقتصادسنجی، اثر پیشرفت&rlm;های تکنولوژیکی و تخلیه مخزن، بر متوسط هزینه تولید نفت و گاز در ایران، بررسی شده است. نتایج نشان می&rlm;دهند که متغیر تکنولوژی، در کنار سایر متغیرهای توضیح&rlm;دهنده رفتار هزینه، یک متغیر مهم و تأثیرگذار در کاهش هزینه متوسط تولید در بخش بالادستی از دهه&rlm; 1340 تا اواسط دهه 1360 بوده است. یکی از دلایل مشخص این نتیجه، همسو بودن روند انتشار تکنولوژی&rlm; در بخش بالادستی ایران با روند آن در دنیا تا سال 1368 می‌باشد. علاوه‌ بر این نتایج تخمین نشان ‌دادند که از سال&rlm; 1368 تا 1396، میان تغییرات هزینه و سطح تکنولوژی دنیا در بخش نفت، به دلایل متعدد از جمله دلایل سیاسی، جنگ، تحریم&rlm;های اقتصادی علیه ایران و مشکلات مربوط به انعقاد قراردادهای نفتی و عدم توجه کافی به موضوع انتقال تکنولوژی، هیچ ارتباط معناداری وجود ندارد. در این دوره، ورود تکنولوژی&rlm;های روز دنیا به ایران در بخش بالادستی محدود و ناکامل بوده و در نتیجه فرآیند اکتشاف، توسعه و تولید به کندی صورت پذیرفته و باوجود افزایش سرمایه&rlm;گذاری واقعی،‌ هزینه متوسط تولید روندی افزایشی و با شتاب داشته است. در پایان نیز از یک رویکرد شبیه&rlm;سازی ساده استفاده شده که در آن رفتار هزینه&rlm;ای تولید در دو سناریو مقایسه شده است. سناریوی اول، شرایط موجود یعنی عدم ورود تکنولوژی به ایران از اواخر دهه 1360 و سناریوی دوم، استفاده از تکنولوژی روز دنیا می‌باشد. نتایج این شبیه‌سازی نشان می‌دهند که درصورت استفاده از تکنولوژی روز دنیا، هزینه متوسط تولید در ایران می&rlm;توانست به مقدار قابل توجهی کمتر باشد و بهره&rlm;وری در این بخش در سطح بالاتری قرارگیرد. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.5pt;">طبقه‌بندی</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="font-size:11.5pt;">JEL</span></span></strong>: <span dir="LTR"><span style="font-size:10.5pt;">O33</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.5pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.5pt;">D24</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.5pt;"> ،</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.5pt;">Q49</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:10.5pt;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.5pt;">L71</span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.5pt;">کلیدواژه&rlm;ها</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.5pt;">: انتشار تکنولوژی، اثر تخلیه&rlm; م</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">خزن، بالادستی نفت و گاز، هزینه تولید نفت و گاز</span></span><br> &nbsp; In this study, the impact of technological improvement and depletion in upstream sector on the average cost of oil and gas production in Iran is studied in 1967-2017. For this purpose, global technology diffusion trend is calculated, so five variables that have had the most effect on global upstream is considered<span dir="RTL">. </span>Using acquired trend for technology and taking other related determinants into account, average cost function for oil and gas production is estimated.<br> Results show that technology variable has been an important and impressive variable in decreasing average cost until mid-1980s.One of the reasons has been the alignment of technology diffusion trend in upstream with the world up to year 1989.&nbsp; In other words, results show that there are no meaningful relation between cost alternation and the level of technology in upstream during 1989 to 2017 due to different reasons include: politics, war, sanctions, problems related to oil contracts and not enough attention to technology transfer. Entrance of world new technologies in Iran upstream sector has been limited and uncomplete and as a result EDP process has been slow and despite increasing real investment, average production cost has had increasing trend. Finally a simple simulation approach is considered and production cost function is compared in two scenarios. By comparing these two scenarios it is learned that the average cost in Iran could be considerably lower and efficiency could be much higher than now.<br> <strong>JEL</strong> <strong>Classification</strong>:L71, Q49, D24, O33<br> <strong>Key</strong> <strong>words</strong>: technology diffusion ,depletion effect, upstream,cost production of oil and gas<br> &nbsp; انتشارتکنولوژی, اثر تخلیه‌ مخزن, بالادستی نفت و گاز, هزینه تولید نفت و گاز technology diffusion ,depletion effect, upstream,cost production of oil and gas 163 190 http://iiesj.ir/browse.php?a_code=A-10-975-4&slc_lang=fa&sid=1 ali asghar esmaeel nia علی اصغر اسماعیل نیا aeketabi@gmail.com 10031947532846004542 10031947532846004542 Yes دانشگاه آزاد اسلامی، دانشکده اقتصاد و حسابداری تهران مرکزی Niloofar Babaiie نیلوفر بابایی 10031947532846004543 10031947532846004543 No دانشجوی دکتری دانشگاه آزاد اسلامی، علوم اقتصادی واحد تهران مرکزی، مرجان دامن‌کشیده 10031947532846004544 10031947532846004544 No دانشگاه آزاد اسلامی، دانشکده اقتصاد و حسابداری تهران مرکزی قدرت‌الله امام‌وردی 10031947532846004545 10031947532846004545 No