fa نقش کشاورزی و انرژی‌های تجدید‌پذیر در تأمین اهداف توافقنامه پاریس؛ مطالعه موردی: کشورهای منتخب منطقه MENA انرژي و محيط زيست Environment مقاله paper <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">این مطالعه با هدف بررسی رابطه بین مصرف انرژی&shy;های تجدیدپذیر، ارزش افزوده کشاورزی و تولید ناخالص داخلی سرانه با انتشار گاز </span></span><span dir="LTR">CO₂</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> در کشورهای منتخب منطقه </span></span><span dir="LTR">MENA</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> انجام شد. برای این منظور با استفاده از داده&shy; های پانل کشورهای منتخب در دوره زمانی 2014-1990 از رویکرد همجمعی پانلی استفاده شد. نتایج هر سه گروه آزمون حاکی از وجود رابطه بلندمدت بین متغیرهای مذکور بود. تخمین رابطه بلندمدت نشان داد که مصرف انرژی&shy;های تجدیدپذیر و ارزش افزوده کشاورزی اثر منفی و معنادار بر انتشار </span></span><span dir="LTR">CO₂</span><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> داشته و اثر تولید ناخالص سرانه بر انتشار، مثبت و معنادار است. بنابراین پیشنهاد شد که سرمایه&shy; گذاری در گسترش استفاده از انرژی&shy;های تجدیدپذیر مورد توجه قرار گیرد. در رابطه کوتاه&shy;مدت تخمین زده شده، ارزش افزوده کشاورزی برخلاف مصرف انرژی&shy;های تجدیدپذیر و تولید ناخالص سرانه اثر معناداری بر انتشار ندارد. با توجه به معنادار شدن ضریب تعدیل در رابطه کوتاه &shy;مدت، در صورت بروز شوک تصادفی، سالانه 28/0 درصد از انحراف از تعادل بلندمدت اصلاح خواهد شد</span></span> <span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">و حدوداً چهار سال طول می&shy;کشد تا اثر آن شوک از بین رود. لذا پیشنهاد می&rlm;شود در فعالیت&rlm;های اقتصادی وابسته به مصرف انرژی&shy;های فسیلی، دامنه&shy;ای از حد مجاز انتشار آلودگی رعایت گردد تا محیط‌زیست را با تکانه &shy;های آسیب &shy;زننده به کیفیت مواجه نکند.</span></span><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">طبقه‌بندی </span></span></strong><strong><span dir="LTR">JEL</span></strong>: <span dir="LTR">Q1, Q2, Q4, Q53, C59</span><strong><span dir="LTR"></span></strong><br> <strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">کلید واژه&shy;ها</span></span></strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">: انتشار گازهای گلخانه&shy;ای، انرژی&shy;های تجدیدپذیر، ارزش افزوده کشاورزی، منطقه </span></span><span dir="LTR">MENA</span><strong><span style="font-family:B Nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"></span></span></strong> This study investigates the relationship between renewable energy consumption, agricultural value added and per capita GDP with CO2 emissions in selected countries of MENA region. The study estimates the values of cointegration amongst the selected varaiables&nbsp; using panel data from selected countries for the period 1990 to 2014. The results indicated a long-run relationship between these variables. Estimation of long-term relationships showed that consumption of renewable energies and agricultural value added had a significant negative effect on CO2 emissions and per capita GDP had a positive and significant effect. This indicates the usefulness of investments in renewable energies. In the short run it is estimated that agricultural value added&nbsp; has no significant effect on emissions, while renewable energy consumption and per capita GDP have significant effects. Given the significant short-run adjustment coefficient of these two variables, ti will take approximately four years for an accidental shock to be corrected. Therefore, it is recommended that economic activities that use fossil fuels be subject to the maximum permissible limits of pollution emission, in order to protect the environment.<br> <strong>JEL Classification:</strong> Q1, Q2, Q4, Q53, C59<span dir="RTL"></span><br> <strong>K</strong><strong>eywords:</strong> Greenhouse gas emissions, renewable energies, agricultural value added, MENA region انتشار گازهای گلخانه‌ای, انرژی‌های تجدیدپذیر, ارزش افزوده کشاورزی, منطقه MENA Greenhouse gas emissions, renewable energies, agricultural value added, MENA region 81 101 http://iiesj.ir/browse.php?a_code=A-10-1498-1&slc_lang=fa&sid=1 Dorna Jahangirpour درنا جهانگیرپور djahangirpour@shirazu.ac.ir 10031947532846005350 10031947532846005350 Yes دانشگاه شیراز Mansour Zibaei منصور زیبایی Zibae@shirazu.ac.ir 10031947532846005351 10031947532846005351 No دانشگاه شیراز