fa بررسی تأثیر نامتقارن قیمت نفت و سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر انتشار دی اکسیدکربن در ایران: شواهدی از رویکرد NARDL گازهاي گلخانه اي-دي اكسيد كربن-سوخت هاي فسيلي گازهاي گلخانه اي-دي اكسيد كربن-سوخت هاي فسيلي پژوهشي Research میزان آلودگی محیط زیست می‌تواند از عوامل متعددی ناشی شود. این عوامل از نظر اهمیت و میزان تأثیر در وضعیت یکسانی قرار ندارند و الزاماً نمی‌توان همه آن‌ها را با هم در یک موقعیت مکانی یا زمانی مشاهده کرد. از این‌رو هدف اصلی پژوهش حاضر، بررسی تأثیر نا‌متقارن قیمت نفت، سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی و رشد اقتصادی بر انتشار کربن در ایران طی بازه زمانی 2019-1981 است. برای این منظور، از روش خودرگرسیون با وقفه‌های توزیعی غیرخطی <span dir="LTR">(NARDL)</span> استفاده شده است. نتایج نشان<span dir="LTR">&lrm;</span>دهنده تأثیر نامتقارن قیمت نفت بر انتشار کربن است. به‌طوری‌که تأثیر تغییرات مثبت متغیر قیمت نفت در کوتاه‌مدت و بلندمدت بر انتشار کربن مثبت و معنی‌دار است درحالی<span dir="LTR">&lrm;</span>که بین شوک منفی قیمت نفت با انتشار کربن در کوتاه‌مدت رابطه معنی‌داری وجود ندارد. اما بین تغییرات منفی متغیر قیمت نفت با انتشار کربن در بلندمدت رابطه مثبت و معنی‌داری وجود دارد. همچنین نتایج نشان می‌دهد که تأثیر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر انتشار کربن متقارن است، به‌طوری‌که تأثیر سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی بر انتشار کربن در کوتاه‌مدت و بلندمدت منفی و معنی‌دار است. همچنین تأثیر رشد اقتصادی درکوتاه‌مدت و بلندمدت بر انتشار کربن منفی و معنی‌دار است درحالی<span dir="LTR">&lrm;</span>که تأثیر مربع رشد اقتصادی درکوتاه‌مدت و بلند‌مدت بر انتشار کربن مثبت و معنی‌دار است. The amount of environmental pollution can be caused by several factors. These factors are not in the same position in terms of importance and impact, and not all of them can necessarily be seen together in one place or time. Therefore, the main purpose of this study is to investigate the asymmetric impact of oil prices, foreign direct investment and economic growth on carbon emissions in Iran during the period 1981 to 2019. For this purpose, the Nonlinear Autoregressive Distributed Lag method (NARDL) has been used. The results show the asymmetric effect of oil prices on carbon emissions. So that the effect of positive changes in oil price variables in the short and long term on carbon emissions is positive and significant, while there is no significant relationship between negative oil price shocks and carbon emissions in the short term. But there is a positive and significant relationship between negative changes in oil price variables and carbon emissions in the long run. The results also show that the effect of foreign direct investment on carbon emissions is symmetric, so that the effect of foreign direct investment on carbon emissions in the short and long term is negative and significant. انتشار کربن, قیمت نفت, سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی, رشد اقتصادی, فرضیه کوزنتس, روش خودرگرسیونی با وقفه‌های توزیعی غیرخطی. Carbon emissions, Oil prices, Foreign direct investment, Economic growth, Kuznets hypothesis, Nonlinear Autoregressive Distributed Lag method (NARDL) 83 116 http://iiesj.ir/browse.php?a_code=A-10-1799-1&slc_lang=fa&sid=1 behnam m.elyaspour بهنام الیاس پور behnam.elyaspour@gmail.com 10031947532846006797 10031947532846006797 No University of Bojnord دانشگاه بجنورد masoud nikooghadam مسعود نیکوقدم nikooghadam@ub.ac.ir 10031947532846006798 10031947532846006798 Yes University of Bojnord دانشگاه بجنورد Narges sanjari kenarsandal نرگس سنجری کنارصندل narges.sanjari93@gmail.com 10031947532846006799 10031947532846006799 No University of Bojnord دانشگاه بجنورد