fa تاثیر هزینه های تحقیق و توسعه بر انتشار گاز دی اکسید کربن (Co2) در کشورهای عضو منا گازهاي گلخانه اي-دي اكسيد كربن-سوخت هاي فسيلي گازهاي گلخانه اي-دي اكسيد كربن-سوخت هاي فسيلي رساله(پايان نامه)كارشناسي ارشد Thesis(M.A.) <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:85%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:85%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">امروزه مسائل مربوط به محیط‌‌زیست به یکی از دغدغه‌‌های اساسی جهان تبدیل شده و کشورها در تلاشند علاوه بر ایجاد رشد و توسعه اقتصادی، کیفیت محیط‌‌زیست برای نسل‌‌های آتی را حفظ نمایند. عوامل زیادی بر کیفیت محیط‌‌زیست اثر گذارند که یکی از آن‌‌ها تحقیق و توسعه به منظور ایجاد نوآوری در فناوری‌‌های پاک و دوست‌‌دار محیط‌‌زیست می‌‌باشد. در همین راستا تحقیق حاضر به بررسی اثر سرمایه‌‌گذاری در بخش تحقیق و توسعه بر انتشار گازهای گلخانه‌‌ای (دی‌‌اکسیدکربن) می‌‌پردازد. با توجه به اینکه کشورهای نفت‌‌خیز مستعد انتشار بیشتر کربن در فرایند استخراج و عرضه سوخت‌‌های فسیلی هستند، کشورهای حوزه منا با توجه به میزان دسترسی به اطلاعات در بازه زمانی 2020-2000 با استفاده از روش داده‌‌های ترکیبی مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج تحقیق نشان داد تحقیق و توسعه بر انتشار کربن اثر مثبت می‌‌گذارد. این نتیجه نشان می‌‌دهد هر نوع سرمایه‌‌گذاری در تحقیق و توسعه منجر به بهبود کیفیت محیط‌‌زیست نمی‌‌شود بلکه فعالیت‌‌های تحقیق و توسعه باید هدایت شده و در راستای دستیابی بر رشد و توسعه پایدار باشد تا بتواند انتشار آلاینده‌‌ها را کاهش دهد. سایر متغیرهای استفاده شده در مدل شامل تولید ناخالص داخلی، شهرنشینی، مصرف انرژی و تجارت خارجی همگی اثر مثبت بر انتشار کربن داشته اند. بنابراین با توجه به نتایج به دست آمده پیشنهاد می‌‌گردد برنامه‌‌های تحقیق و توسعه مستقیما بر کاهش انتشار دی‌‌اکسیدکربن و به کارگیری آن‌‌ها متمرکز باشند.</span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="background:white"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" class="Char" nazanin="" style="font-family:"><span style="line-height:80%" lang="FA"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="background:white"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" class="Char" nazanin="" style="font-family:"><span lang="FA" style="line-height:80%">طبقه‌بندی </span></span><span b="" class="Char" nazanin="" style="font-family:"><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="line-height:80%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">JEL</span></span></span><span b="" class="Char" nazanin="" style="font-family:"><span lang="FA" style="line-height:80%">: </span></span><span dir="LTR" style="line-height:80%">C23</span><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span><span dir="LTR" style="line-height:80%">O30</span><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span><span dir="LTR" style="line-height:80%">Q53</span><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">.</span></span><b><span lang="FA" style="line-height:80%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></b></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span b="" class="Char" nazanin="" style="font-family:"><span lang="FA" style="line-height:80%"><span style="letter-spacing:-.3pt">کلیدواژه‌ها:</span></span></span> <span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.3pt">انتشار دی اکسید کربن، تحقیق و توسعه، داده‌‌های تابلویی، کشورهای منطقه منا، مصرف انرژی.</span></span></span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.3pt"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:107%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Nowadays, environmental issues have become one of the main concerns of all countries. One of these issues is reducing the amount of CO2 emissions. This issue has become multifold important in MENA countries due to their having natural resources of fossil fuels as one of the main causes of CO2 emission. In the meantime, one of the basic factors that can play a significant role in improving technology and, as a result, in reducing environmental degradation is paying attention to research and development. Accordingly, this study aims to investigate the impact of R&D costs on CO2 emissions, among other determinants, in MENA countries during 2000-2019 applying fixed effect panel data approach. The results of the estimated model show that research and development has a positive and significant effect on CO2 emissions. In addition, energy consumption, urban population, trade openness and GDP also have significantly positive effects, and financial development has a significantly negative effect on CO2 emissions. Therefore, in order to reduce CO2 emissions in MENA countries, it is suggested to adopt policies aimed at optimizing energy consumption, prioritizing the environment and directing research and development centers to reduce environmental degradation, and improving financial development as much as possible</span></span></span> انتشار دی اکسید کربن, تحقیق و توسعه, داده‌های تابلویی, کشورهای منطقه منا, مصرف انرژی C23, O30, Q53. Carbon Dioxide Emissions, MENA countries, Panel Data, Research and Development, Energy Consumption 145 173 http://iiesj.ir/browse.php?a_code=A-10-1958-1&slc_lang=fa&sid=1 Ali Jabbar Hato Al-Saedi علی جبار هاتو الساعدی ali_jabbar@ijsu.edu.iq 10031947532846008255 10031947532846008255 Yes University of Tabriz دانشگاه تبریز Seyed Kamal Sadeghi سید کمال صادقی sadeghiseyedkamal@gmail.com 10031947532846008256 10031947532846008256 No University of Tabriz دانشگاه تبریز Mohsen Poor Ebadollahan محسن پورعبادالهان mohsenp54@hotmail.com 10031947532846008257 10031947532846008257 No University of Tabriz دانشگاه تبریز