fa بررسی و آزمون وجود رابطه علی بین متغیرهای مصرف سوخت های فسیلی، انرژی‌های پاک و رشد اقتصادی در منتخبی از کشورها گازهاي گلخانه اي-دي اكسيد كربن-سوخت هاي فسيلي گازهاي گلخانه اي-دي اكسيد كربن-سوخت هاي فسيلي پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">این مطالعه به بررسی و تبیین رابطه بلندمدت بین مصرف انرژی پاک (هسته&shy;ای و تجدیدپذیر) و انرژی غیرپاک (انرژی فسیلی) و رشد اقتصادی با استفاده از داده&shy;های پانل طی دوره&shy;ای 2020-1980پرداخته است. </span><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">به منظور بررسی رابطه بین متغیرها در بلندمدت از آزمون علیت پانلی استفاده شده است. نتایج تجربی نشان&shy;دهنده&shy;ی وجود رابطه هم&shy;جمعی بین متغیرها است.</span><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar=""> براساس نتایج بدست آمده، کشش درآمدی مصرف انرژی هسته&shy;ای، مصرف انرژی تجدیدپذیر و مصرف سوخت&shy;های فسیلی بین صفر و یک قرار داشته که بیان&shy;گر این می&shy;باشد که انرژی هسته&shy;ای، تجدیدپذیر و سوخت&shy;های فسیلی برای&nbsp; کشورهاکالایی ضروری به شمار می&shy;رود. همچنین با افزایش یک درصد مصرف انرژی هسته&shy;ای، مصرف انرژی تجدیدپذیر و مصرف سوخت&shy;های فسیلی تولید ناخالص داخلی به ترتیب به میزان 069/0 درصد، 176/0درصد و&nbsp; 398/0الی 749/0درصد افزایش می&shy;یابد</span><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">.</span><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar=""> تجزیه و تحلیل علیت در کوتاه&shy;مدت حاکی از وجود </span><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">رابطه&shy;ی علی دو طرفه در کوتاه&shy;مدت بین مصرف انرژی فسیلی با رشد اقتصادی، مصرف انرژی هسته&shy;ای و انرژی تجدیدپذیر است. همچنین نتایج حاکی از وجود رابطه&shy;ی علی یک طرفه بین مصرف انرژی تجدیدپذیر و رشد اقتصادی نیز می&shy;باشد.</span><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar=""> همچنین در بلند مدت </span><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">رابطه&shy;ی علی دو طرفه از رشد اقتصادی، به مصرف انرژی سوخت&shy;های فسیلی و مصرف انرژی تجدید پذیر و رابطه علی یک طرفه از رشد اقتصادی به مصرف انرژی هسته&shy;ای برقرار است.</span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">کلید واژه:</span></span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" lotus="" style="font-family:">سوخت فسیلی، انرژی پاک، رشد اقتصادی، علیت پانلی</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">طبقه‌بندی </span></span></span></b><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">JEL</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:115%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">: </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Q4, K32, P28, P28, C33, O13, Q43 </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This study examines and explains the long-term relationship between clean energy consumption (nuclear and renewable) and non-clean energy (fossil energy) and economic growth using panel data during the period 1980-2080. In order to investigate the relationship between variables in the long run, panel causality test has been used. Experimental results show that there is a collective relationship between the variables. According to the results, the revenue elasticity of nuclear energy consumption, renewable energy consumption and fossil fuel consumption is between zero and one, which indicates that nuclear energy, renewable energy and fossil fuels are essential commodities for countries. Also, with a one percent increase in nuclear energy consumption, renewable energy consumption and fossil fuel consumption, GDP will increase by 0.069 percent, 0.176 percent and 0.398 to 0.749 percent, respectively. Short-term causal analysis indicates a two-way causal relationship between fossil energy consumption and economic growth, nuclear energy consumption and renewable energy. The results also indicate a one-way causal relationship between renewable energy consumption and economic growth. Also, in the long run, there is a two-way causal relationship between economic growth, fossil fuel energy consumption and renewable energy consumption, and a one-way causal relationship from economic growth to nuclear energy consumption.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Keywords: </span></span></span></b><span style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Fossil fuels, clean energy, economic growth, panel causality</span></span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:115%"><span style="unicode-bidi:embed"><span calibri="" style="font-family:"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">JEL Classification: </span></span></span></b><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Q4, K32, P28, P28, C33, O13, Q43</span><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></b></span></span></span></span><br> &nbsp; سوخت فسیلی, انرژی پاک, رشد اقتصادی, علیت پانلی Q4, K32, P28, P28, C33, O13, Q43 Keywords: Fossil fuels, clean energy, economic growth, panel causality JEL Classification: Q4, K32, P28, P28, C33, O13, Q43 237 260 http://iiesj.ir/browse.php?a_code=A-10-1-44&slc_lang=fa&sid=1 Gholamali Rahimi غلامعلی رحیمی alirahimigh2000@yahoo.com 10031947532846007666 10031947532846007666 No موسسه مطالعات بین المللی انرژی Hanieh Eskandary هانیه اسکندری hanieh_eskandary@yahoo.com 10031947532846007667 10031947532846007667 Yes دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران MohammadAmin Ahmadi محمدامین احمدی ahmadiamin7494@gmail.com 10031947532846007668 10031947532846007668 No دانشگاه امام صادق(ع)، تهران، ایران