fa تأثیر ‌‌متنوع‌‌سازی‌‌صادرات ‌‌برانتشارCO2 ناشی از انرژی فسیلی در کشورهای صادرکننده نفت: رهیافت CS_ARDL گازهاي گلخانه اي-دي اكسيد كربن-سوخت هاي فسيلي گازهاي گلخانه اي-دي اكسيد كربن-سوخت هاي فسيلي رساله(پايان نامه) دكتري Thesis(PhD.) <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">تغییرات اقلیمی ناشی از سهم بالای انرژی‌های فسیلی در سبد انرژی و انتشار گازهای گلخانه‌ای نظیر دی</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">اکسیدکربن، امروزه یک تهدید جدی برای اقتصاد و تجارت جهانی به شمار می</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">رود. گرمایش زمین یکی از مهم</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">ترین مسائل ناشی از سطح کنونی مصرف انرژی‌های فسیلی است و به طور خاص، افزایش انتشار گاز دی</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">اکسیدکربن در اتمسفر ناشی از این سبد انرژی، آسیب‌های زیست‌محیطی و مشکلات مربوط به سلامت را رقم می</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">زند. درآمد و تجارت بین</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">المللی عوامل اصلی استفاده از سوخت</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">های فسیلی هستند. لذا درمطالعه حاضر، تاثیرتنوع صادرات، رشد اقتصادی، درجه بازبودن، رانت منابع طبیعی و تحقیق و توسعه بر انتشار </span></span></span><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="font-size:11.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">CO2</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">، با استفاده از مدل </span></span></span><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="font-size:11.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">CS-ARDL</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt"> درکشورهای منتخب در حال توسعه صادرکننده نفت، طی بازه زمانی2023-2000 مورد بررسی قرارگرفته است. نتایج تخمین مدل در بلندمدت نشان می‌‌دهد متغیر تنوع در صادرات، درجه باز بودن و تحقیق و توسعه درکشورهای منتخب نفتی تأثیر منفی و معنی‌داری بر میزان انتشار گازهای گلخانه</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">ای داشته، اما. متغیر رشد اقتصادی تأثیر معنی‌داری بر انتشار گازهای گلخانه‌ای نداشته است. متغیر رانت منابع طبیعی از معنی‌داری لازم برخوردار بوده و افزایش رانت منابع طبیعی باعث افزایش میزان انتشار دی</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">اکسیدکربن می‌شود.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></b></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">طبقه&shy;بندی </span></span></span></b><b><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:80%">JEL</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">:</span></span></span></b> <span dir="LTR" lang="EN-GB" style="line-height:80%">C32, C33, F1, F18, Q56</span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.3pt">کلید واژه‌ها: </span></span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.3pt">متنوع سازی صادرات، انرژی فسیلی، انتشار دی اکسید کربن، بازبودن تجاری، مدل</span></span></span></span> <span dir="LTR" lang="EN-GB" style="line-height:80%"><span style="letter-spacing:-.3pt">CS-ARDL</span></span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.3pt">.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.3pt"></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span style="font-size:11.0pt">Climate change, caused by the high share of fossil fuels in the energy mix and the emission of greenhouse gases such as carbon dioxide, is now a serious threat to the global economy and trade. Global warming is one of the most important issues arising from the current level of fossil fuel consumption, and in particular, the increase in carbon dioxide emissions into the atmosphere from this energy mix is ​​causing environmental damage and health problems. Therefore, in the current study, the effect of export diversification, economic growth, degree of openness, rent of natural resources and research and development on the emission of </span><m:omath><m:ssub><m:ssubpr><span style="font-size:11.0pt"><span cambria="" math="" style="font-family:"><m:ctrlpr></m:ctrlpr></span></span></m:ssubpr><m:e><span style="font-size:11.0pt"><span cambria="" math="" style="font-family:"><m:r><m:rpr><m:scr m:val="roman"><m:sty m:val="p"></m:sty></m:scr></m:rpr> CO</m:r></span></span></m:e><m:sub><span style="font-size:11.0pt"><span cambria="" math="" style="font-family:"><m:r><m:rpr><m:scr m:val="roman"><m:sty m:val="p"></m:sty></m:scr></m:rpr>2</m:r></span></span></m:sub></m:ssub></m:omath><span style="font-size:11.0pt">, using the CS-ARDL model, in selected developing oil-exporting countries, during the time frame of 2000-2023, is investigated.</span> <span style="font-size:11.0pt">The results of the long-term model estimation show that the variables of diversity in exports, degree of openness, and research and development in selected oil-producing countries have a negative and significant effect on greenhouse gas emissions. The economic growth variable has not had a significant effect on greenhouse gas emissions. Finally, the natural resource rent variable has the necessary significance and the increase in natural resource rent increases the amount of carbon dioxide emissions.</span></span></span></span></span></span> متنوع سازی صادرات, انرژی فسیلی, انتشار دی اکسید کربن, باز بودن تجاری, مدل CS-ARDL C32, C33, F1, F18, Q56 Diversification Exports, Fossil energy , CO2 emissions, Trade Openness, CS-ARDL Model 209 253 http://iiesj.ir/browse.php?a_code=A-10-426-2&slc_lang=fa&sid=1 Mahnaz Rezazadeh مهناز رضازاده mahsan_nikan@yahoo.com 10031947532846008268 10031947532846008268 No Economics group, Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran گروه علوم اقتصادی، واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران Saeed Daei-Karimzadeh سعید دائی کریم زاده karimzadeh@khuisf.ac.ir 10031947532846008269 10031947532846008269 Yes Economics group, Isfahan (Khorasgan) Branch, Islamic Azad University, Isfahan, Iran گروه علوم اقتصادی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران Shahram Moeeni شهرام معینی Sh.moeeni@ase.ui.ac.ir 10031947532846008270 10031947532846008270 No Faculty of Administrative Sciences and Economics, Isfahan University, Iran گروه اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران