fa بررسی اثر شدت انرژی و ارزش افزوده بر انتشار دی اکسید کربن در بخش کشاورزی (رهیافت اقتصاد سنجی فضایی) اقتصاد انرژي Energy Economic پژوهشي Research <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">حفاظت از محیط‌‌زیست یکی از مهمترین ارکان توسعه پایدار است. بخش کشاورزی از یک طرف به دلیل تامین نیازهای اساسی جامعه از اهمیت بالایی برخوردار است و از طرف دیگر به دلیل اینکه از انرژی به عنوان نهاده برای تولید استفاده می‌کند، نقش بسزایی در انتشار آلاینده‌ها دارد. در همین راستا پژوهش حاضر با گامی رو به جلو اهمیت کارایی انرژی را در انتشار </span></span></span><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="font-size:9.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">CO2</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt"> بخش کشاورزی در استان‌های ایران طی دوره 1400-1386 و رهیافت اقتصادسنجی فضایی را مورد بررسی قرار می‌دهد. نتایج نشان می‌دهد که استان یزد دارای بالاترین شدت انرژی در بخش کشاورزی معادل با 190 بشکه معادل نفت خام به هزار میلیارد ریال تولید می</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span segoe="" style="font-family:" symbol="" ui=""><span style="letter-spacing:-.2pt">⁠</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">باشد و بالاترین میزان انتشار دی</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span segoe="" style="font-family:" symbol="" ui=""><span style="letter-spacing:-.2pt">⁠</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">اکسید کربن سرانه 565 تن به ازای هزار نفر تولید آلاینده‌ها را به خود اختصاص داده است. برآوردها نشان می‌دهد که تولید بخش کشاورزی اثر معنی‌داری بر انتشار دی</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span segoe="" style="font-family:" symbol="" ui=""><span style="letter-spacing:-.2pt">⁠</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">اکسید کربن ندارد، اما اثر شدت انرژی بر انتشار دی</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span segoe="" style="font-family:" symbol="" ui=""><span style="letter-spacing:-.2pt">⁠</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">اکسید کربن مثبت و معنادار است که سهم بالای ناکارایی مصرف انرژی را نشان می</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span segoe="" style="font-family:" symbol="" ui=""><span style="letter-spacing:-.2pt">⁠</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">دهد. علاوه بر این، اثر جمعیت و شهرنشینی بر انتشار دی اکسیدکربن سرانه منفی و معنادار است، بنابراین بهبود تکنولوژی تولید در بخش کشاورزی برای کاهش اثر شدت انرژی و افزایش بازدهی محصولات کشاورزی و توسعه سایر بخش‌های اقتصادی برای خروج ماشین آلات با آلایندگی بالاتر با توجه به اثرات جمعیت و شهرنشینی مهمترین سیاست‌ها برای بهبود کیفیت محیط</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span segoe="" style="font-family:" symbol="" ui=""><span style="letter-spacing:-.2pt">⁠</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">زیست ناشی از فعالیت‌های کشاورزی است.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:90%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="font-size:5.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt"></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">طبقه</span></span></span></b><b><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:80%">‌</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">بندی </span></span></span></b><b><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:80%">JEL</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">: </span></span></span></b><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:80%">O13</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span></span><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:80%">C21</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span></span><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:80%">P28</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">..</span></span></span><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:80%"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.3pt">کلیدواژه</span></span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.3pt">: </span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">انتشار دی</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span segoe="" style="font-family:" symbol="" ui="">⁠</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">اکسید کربن، شدت انرژی،اقتصاد سنجی فضایی.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:95%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="EN-GB" style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:95%"><span style="letter-spacing:-.1pt">Environmental protection is one of the key pillars of sustainable development. The agricultural sector, on the one hand, plays a vital role due to its responsibility in meeting the basic needs of society; on the other hand, it significantly contributes to pollutant emissions because it relies on energy as a production input. Accordingly, in order to reduce the negative externalities of agricultural development, the present study investigates the factors affecting carbon dioxide emissions in the agricultural sector using statistical evidence from Iranian provinces over the period 2007&ndash;2021 and applying a spatial econometric approach. The data reveal that Yazd Province has the highest energy intensity in agriculture, equivalent to 190 barrels of crude oil per thousand billion rials of output, and the highest per capita carbon dioxide emissions, amounting to 565 tons per thousand people. Estimation results indicate that agricultural output does not have a statistically significant effect on CO</span></span></span><span lang="EN-GB" style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:95%"><span cambria="" math="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.1pt">₂</span></span></span></span><span lang="EN-GB" style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:95%"><span style="letter-spacing:-.1pt"> emissions; however, energy intensity has a positive and significant impact, reflecting a high degree of inefficiency in energy consumption. Additionally, the effects of population and urbanization on per capita CO</span></span></span><span lang="EN-GB" style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:95%"><span cambria="" math="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.1pt">₂</span></span></span></span><span lang="EN-GB" style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:95%"><span style="letter-spacing:-.1pt"> emissions are found to be negative and statistically significant. Therefore, improving production technologies in the agricultural sector to reduce energy intensity and increase crop productivity, along with developing other economic sectors to phase out highly polluting machinery particularly considering the roles of population and urbanization are among the most important policy recommendations for enhancing environmental quality associated with agricultural activities.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:95%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="EN-GB" style="font-size:2.5pt"><span style="line-height:95%"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:95%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="EN-GB" style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:95%">JEL Classification:</span></span></b><span lang="EN-GB" style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:95%"> O13</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:95%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span></span><span lang="EN-GB" style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:95%">C21</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:95%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span></span><span lang="EN-GB" style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:95%">P28.</span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:95%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:95%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="EN-GB" style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:95%">Keywords:</span></span></b><span lang="EN-GB" style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:95%"> CO2 emission, Energy intensity, Spatial Econometric.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:95%"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="EN-GB" style="font-size:10.5pt"><span style="line-height:95%"></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; انتشار دی اکسید کربن, شدت انرژی,اقتصاد سنجی فضایی طبقه‌بندی JEL: O13, C21, P28.. CO2 Emission, Energy Intensity, Spatial Econometrics JEL Classification: O13, C21, P28. 73 97 http://iiesj.ir/browse.php?a_code=A-10-2030-1&slc_lang=fa&sid=1 Tahereh Jahed طاهره جاهد jahed.tahereh@gmail.com 10031947532846008731 10031947532846008731 No Tarbiat Modares University دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران seyed Abolghasem Mortazavi سید ابوالقاسم مرتضوی samortazavi@modares.ac.ir 10031947532846008732 10031947532846008732 Yes Tarbiat Modares University دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران Mohammad Hassan Vakilpoor محمد حسن وکیل پور vakilpoormh@modares.ac.ir 10031947532846008733 10031947532846008733 No Tarbiat Modares University دانشگاه تربیت مدرس