other اثر بهبود کارایی انرژی برتولید ناخالص داخلی در کشورهای منتخب عضو اوپک: شواهدی از مدل پانل دیتا گاز LNG-GTL LNG-GTL مقاله paper <h1 style="margin-bottom:5px"><span style="font-size:20pt"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Aptos Display,sans-serif"><span style="color:#0f4761"><span style="font-weight:normal"><span lang="AR-SA" dir="RTL" style="font-family:"Times New Roman",serif"></span></span></span></span></span></span></h1> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Times New Roman,serif"><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">در مقاله حاضر نقش بهره‌وری انرژی به‌عنوان یکی از عوامل اثرگذار بر تولید کشورهای منتخب عضو اوپک مورد بررسی قرار می</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">گیرد. وابستگی این کشورها به منابع فسیلی و درآمدهای نفتی، سبب آسیب</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">پذیری این کشورها در برابر نوسانات قیمتی نفت و محدودیت‌های توسعه پایدار شده است. ازاین‌رو، بهبود کارایی انرژی می‌تواند با کاهش شدت انرژی، صرفه‌جویی داخلی و افزایش ظرفیت صادرات، زمینه‌ساز رشد پایدار‌ گردد. براین اساس بهره</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span segoe="" style="font-family:" symbol="" ui=""><span style="letter-spacing:-.2pt">⁠</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">وری انرژی با استفاده از روش اقتصادسنجی داده‌های پانل طی دوره‌ 2000 تا 2024 در کشورهای منتخب عضو اوپک مورد تجزیه و تحلیل قرار می</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">گیرد. نتایج نشان می‌دهد، بهره‌وری انرژی تاثیر مثبت و معنادار بر رشد اقتصادی دارد، هرچند شدت و جهت آن در میان کشورها متفاوت است. در کشورهایی نظیر آنگولا، گینه استوایی، گابن، کویت، لیبی، عربستان سعودی و امارات اثر مثبت و معنادار، در عراق اثر منفی و غیرمعنادار و در الجزایر، جمهوری کنگو و ایران اثر منفی و معنادار برآورد شده است. بر این اساس، ارتقای بهره‌وری انرژی همراه با تنوع‌بخشی اقتصادی و اصلاحات نهادی می‌تواند به کاهش آسیب‌پذیری و تقویت رشداقتصادی پایدار در کشورهای عضو اوپک کمک به سزایی نماید.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Times New Roman,serif"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></b></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Times New Roman,serif"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">طبقه&shy; بندی </span></span></span></b><b><span dir="LTR" lang="EN-GB" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:80%">JEL</span></span></b><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">:</span></span></span></b> <span dir="LTR" lang="EN-GB" style="line-height:80%">C33, P33, O13, O32, O41, Q43, Q55</span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">.</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Times New Roman,serif"><b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.3pt">کلید واژه‌ها: </span></span></span></span></b><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:80%"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.3pt">کارایی انرژی، تولید ناخالص داخلی، کشورهای عضو اوپک، رانت نفتی، داده‌های پانل.</span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:11pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Times New Roman,serif"><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Times New Roman,serif"><span lang="EN" style="font-size:11.0pt">This study examines the role of energy efficiency as one of the key determinants of gross domestic product in selected OPEC member countries. The heavy reliance of these economies on fossil fuel resources and oil revenues has increased their vulnerability to oil price fluctuations and imposed constraints on sustainable development. Therefore, improving energy efficiency can contribute to sustainable economic growth by reducing energy intensity, promoting domestic energy savings, and expanding export capacity. To this end, a panel data econometric approach is employed to analyze data for selected OPEC member countries over the period 2000&ndash;2024. The empirical findings indicate that energy efficiency exerts a positive and statistically significant effect on economic growth; however, both the magnitude and direction of this effect vary across countries. Specifically, a positive and significant impact is observed in Angola, Equatorial Guinea, Gabon, Kuwait, Libya, Saudi Arabia, and the United Arab Emirates. In contrast, the effect is negative but statistically insignificant in Iraq, while a negative and statistically significant relationship is found in Algeria, the Republic of the Congo, and Iran. These findings suggest that enhancing energy efficiency, alongside economic diversification and institutional reforms, can substantially reduce economic vulnerability and strengthen sustainable economic growth in OPEC member countries.</span><b><span lang="EN-GB" style="font-size:11.0pt"></span></b></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Times New Roman,serif"><b><span lang="EN-GB" style="font-size:11.0pt"></span></b></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Times New Roman,serif"><b><span lang="EN-GB" style="font-size:11.0pt">JEL Classification:</span></b><span lang="EN-GB" style="font-size:11.0pt"> C33, P33, O13, O32, O41, Q43, Q55.</span></span></span></span><br> <span style="font-size:10pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Times New Roman,serif"><b><span lang="EN-GB" style="font-size:11.0pt">Keywords:</span></b> <span lang="EN" style="font-size:11.0pt">Energy Efficiency; GDP; OPEC Member Countries; Oil Rents; Panel Data.</span><span style="font-size:11.0pt"></span></span></span></span><br> <br> &nbsp; طبقه­ بندی JEL: C33, P33, O13, O32, O41, Q43, Q55. کلید واژه‌ها: کارایی انرژی, تولید ناخالص داخلی, کشورهای عضو اوپک, رانت نفتی, داده‌های پانل. JEL Classification: C33, P33, O13, O32, O41, Q43, Q55. Keywords: Energy Efficiency, GDP, OPEC Member Countries, Oil Rents, Panel Data. 253 288 http://iiesj.ir/browse.php?a_code=A-10-1512-4&slc_lang=other&sid=1 Fazel Moridi Farimani فاضل مریدی فریمانی f_moridi@sbu.ac.ir 10031947532846008930 10031947532846008930 No دانشگاه شهید بهشتی، تهران Reza Mohseni رضا محسنی re_mohseni@sbu.ac.ir 10031947532846008931 10031947532846008931 Yes دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران مریم کیا Maryam.kia98@yahoo.com 10031947532846008932 10031947532846008932 No دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران