fa عوامل مؤثر بر شاخص شدت مصرف انرژی استان‌های کشور: رهیافت داده‌های تابلویی پویای فضایی اقتصاد سنجي-پنل ديتا Panel Data پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">از جمله عوامل مهم قهری که موجب تفاوت در شدت مصرف انرژی بین کشورها و حتی بین استان‌های یک کشور می‌شود، موقعیت جغرافیایی می‌باشد. در مطالعات تجربی بین کشوری و بین استانی، مدل‌سازی شدت مصرف انرژی تنها در حضور بعد فضا و با حذف تورش تخمین، منجر به نتایج صحیح آماری خواهد شد. در سطح استان‌های جمهوری اسلامی ایران عواملی مانند اقلیم، مساحت و سیاست‌های تمرکزگرایی (و قطب‌های صنعتی) باعث بروز وابستگی فضایی شدت مصرف انرژی شده و بنابراین مدل‌سازی آن باید با در نظرگرفتن بعد مکان (فضا) صورت گیرد. هدف این مطالعه بررسی عوامل مؤثر بر شاخص شدت مصرف انرژی استان‌های کشور و برآورد کشش فضایی شدت مصرف انرژی طی دوره 92-1379می‌باشد. بدین منظور، مدل تحقیق در چارچوب‌ داده‌های پانلی تصریح شده و ضرایب توسط تکنیک‌های اقتصادسنجی فضایی پانلی و تخمین‌زن شبه حداکثر راستنمایی (</span></span><span dir="LTR"><span style="font-size:9.0pt;">QMLE</span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) برآورد شده است. براساس نتایج، کشش خودرگرسیون فضایی شدت مصرف انرژی در بین استان‌های کشور 55/0 درصد می‌باشد، لذا برای کاهش شدت مصرف انرژی در استان‌های کشور باید منطقه‌ای عمل نمود. در پایان مهم‌ترین توصیه‌های سیاستی برای پژوهش‌گران و سیاست‌گذاران شده است. </span></span><br> <strong><span style="font-family:b nazanin;">طبقه‌بندی </span></strong><strong><span dir="LTR">JEL</span></strong><strong><span style="font-family:b nazanin;">:</span></strong> <span dir="LTR">Q43</span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR">R11</span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR">O14</span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">، </span></span><span dir="LTR">C33</span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">. </span></span><br> &nbsp; Among the important factors that cause differences in energy intensity between countries and amongst regions in a country is their geographical location.&nbsp; Inter-provincial and cross-country empirical studies can correctly model energy intensity by relying on spatial characteristics and eliminating estimation biasses.&nbsp; Energy intensity in Iranian province is influenced by such spatial factors as climate, size and existence of industrial poles. This study investigates the factors that affect the energy intensity index in Iranian provinces and estimates spatial autocorolation over the period 2000-2013. For this purpose, we estimate an emprical model using panel data and determine the relevant coefficients by applying spatial panel econometric techniques and the quasi-maximum likelihood (QMLE) method. &nbsp;Our model estimates the regional spatial elasticity of energy intensity to be 0.55. Therefore, to reduce energy intensity at the&nbsp; provincial level we need to act regionaly. The most important policy recommendations of this study for scholars and policymakers are detailed in the paper.<br> <strong>JEL Classification</strong>: Q43, R11, O14, C33.<br> &nbsp; شدت مصرف انرژی, شهرنشینی, صنعتی‌شدن, استان‌های کشور, اقتصادسنجی فضایی تابلویی. Energy Intensity Index, Industrialization, Urbanization, Iran's provinces, Spatial Panel Econometric. 61 103 http://iiesj.ir/browse.php?a_code=A-10-215-1&slc_lang=fa&sid=1 اله مراد سیف seif.1338@gmail.com 10031947532846003547 10031947532846003547 No دانشگاه جامع امام حسین(ع) داود حمیدی رزی d.hamidi@tabrizu.ac.ir 10031947532846003548 10031947532846003548 Yes دانشگاه تبریز