fa بررسی اثرات فنی و مقیاسی رشد اقتصادی بر کیفیت محیط‌زیست در استان‌های ایران؛ رویکرد Panel VAR انرژي و محيط زيست Environment پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">آثار رشد اقتصادی بر محیط&shy;زیست یکی از مهم&shy;ترین بحث&shy;های مطرح امروز در اقتصاد محیط&shy;زیست است. صنعتی شدن جوامع منجر به بهره&shy;برداری بیشتر و فشرده&shy;تر از سوخت&shy;های فسیلی ازجمله زغال‌سنگ، نفت و گاز شده است. احتراق این سوخت&shy;ها منجر به افزایش انتشار&nbsp; آلاینده‌های سمی و خطرناک می&shy;شود که آسیب&shy;های جهانی نظیر گرم شدن کره زمین و تغییرات آب&shy;وهوایی، از پیامدهای غیرقابل‌اجتناب آن به شمار می&shy;رود. از همین&shy;رو در مطالعه حاضر تلاش شد با استفاده از روش خودرگرسیون برداری پانلی، به بررسی اثرات فنی، مقیاسی و ترکیبی رشد اقتصادی بر محیط&shy;زیست طی دوره زمانی 1395-1384 برای استان&shy;های ایران پرداخته شود. نتایج برآورد مدل نشان می&shy;دهد که تکانه وارده به درآمد سرانه (معیار اثرات فنی) باعث کاهش آلودگی زیست&shy;محیطی (میزان انتشار </span></span><span dir="LTR">CO₂</span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">) شده است، ولی تکانه&shy;های وارده به مجذور </span></span><span dir="LTR">GDP</span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> (معیار اثرات مقیاسی) و نسبت سرمایه به نیروی کار (معیار اثرات ترکیبی)&nbsp; تغییرات افزایشی ناچیزی بر آلودگی زیست&shy;محیطی داشته است. نتایج تجزیه واریانس نیز حاکی از آن بود که </span></span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در ایران، درآمد سرانه افراد نسبت به سایر معیارهای رشد اقتصادی، نقش مهمی درروند کیفیت محیط&shy;زیست و افزایش آلودگی دارد.</span></span><br> &nbsp; The effects of economic growth on the environment is one of the most important factors in current discussions in environmental economics. Industrialization of societies leads to further exploitation of fossil fuels such as coal, oil and gas. The combustion of these fuels leads to increased emission of toxic and dangerous gases and damages such as global warming and climate change. Therefore, in this study we use the VAR panel method to calculate the technical, scale and combination effects of economic growth on the environment of Iranian provinces for the 2005 to 2016 period. The results show that shocks to per capita income (a measure of technical effects) reduced environmental pollution (CO₂ emissions). However, shocks to GDP² (a measure of scale effects) and capital-labor ratio (a measure of combined effects) increased&nbsp; environmental pollution. Analysis of variance also showed that in Iran, per capita income has greater impact on environmental quality and pollution than other measures of economic growth.<br> &nbsp; اثرات فنی, اثرات مقیاسی, اثرات ترکیبی, آلودگی زیست‌محیطی, روش خودرگرسیون برداری پانلی Technical Effects, Scale Effects, Combined Effects, Environmental Pollution, Panel VAR Method. 147 171 http://iiesj.ir/browse.php?a_code=A-10-937-3&slc_lang=fa&sid=1 Shahram Fatahi شهرام فتاحی sh_fatahi@yahoo.com 10031947532846004075 10031947532846004075 Yes گروه اقتصاد دانشگاه رازی Maryam Heidarian مریم حیدریان maryamheidarian.1368@yahoo.com 10031947532846004076 10031947532846004076 No دانشگاه رازی sara moradi سارا مرادی saramoradi070@gmail.com 10031947532846004077 10031947532846004077 No