fa بررسی تأثیر افزایش قیمت سوخت بر قیمت برق با استفاده از مدل‌سازی عامل بنیان بازار برق اقتصاد برق E.Economic پژوهشي Research <span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">در یک بازار رقابتی برق، قیمت برق از رقابت بازیگران بازار، تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان، برای روز یا ساعت بعد تعیین می</span></span><span style="font-size:12.0pt;">&shy;</span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">شود. در ایران، بازار تولید تا حدی رقابتی است، به‌طوری‌که نیروگاه</span></span><span style="font-size:12.0pt;">&shy;</span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ها برنامه تولید و قیمت‌های پیشنهادی خود را یک روز قبل اعلام می‌کنند و مدیریت شبکه برنامه تولید را با کمترین هزینه و رعایت محدودیت‌های فنی تنظیم می&shy;نمایند. با توجه به اینکه سوخت یکی از مهم‌ترین نهاده‌های تولید برق در نیروگاه</span></span><span style="font-size:12.0pt;">&shy;</span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های حرارتی است، هزینه آن در قیمت‌های پیشنهادی نیروگاه</span></span><span style="font-size:12.0pt;">&shy;</span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ها تأثیر به‌سزایی دارد. سوخت نیروگاه</span></span><span style="font-size:12.0pt;">‌</span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">های ایران با قیمتی یارانه&shy;ای و به‌صورت تهاتری به نیروگاه</span></span><span style="font-size:12.0pt;">&shy;</span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ها داده می&shy;شود و نیروگاه</span></span><span style="font-size:12.0pt;">&shy;</span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ها انگیزه&shy;ای برای افزایش راندمان و صرفه‌جویی سوخت ندارند. در این مقاله، اثر افزایش قیمت سوخت تحویلی به نیروگاه</span></span><span style="font-size:12.0pt;">&shy;</span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;">ها با استفاده از یک مدل عامل بنیان با یادگیری تقویتی که شامل عواملی مستقل، پویا، اثرگذار و اثرپذیر از محیط هستند، مورد ارزیابی قرار می&shy;گیرد. برای مدل‌سازی شبکه و بازار برق از داده‌های واقعی شبکه برق ایران استفاده &shy;شده&shy; و شبیه&shy;سازی در فضای نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR">AMES</span><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:12.0pt;"> انجام گرفته&shy; است. نتایج شبیه&shy;سازی نشان می&shy;دهد که در صورت افزایش ده برابری قیمت سوخت، قیمت تسویه&shy;ی بازار به نسبت کمتری افزایش خواهد یافت.</span></span><br> &nbsp; In a competitive market, the daily or hourly electricity prices are set by the intersection between power plants&rsquo; offers in an auction and consumers demand. In the Iranian semi-competitive electricity market, power plants offer their production and price schedules for the next day and the Independent System Operator (ISO) chooses the winners based on total costs of different suppliers. The producers receive the payment based on their bids and the consumers pay the set prices, which are often subsidized. The power plants also receive the fuel at subsidized prices to keep the production cost and the bidding prices low. The cheap fuel provides no incentive to the power plants to conserve fuel, which causes concerns about the efficiency and the excess pollution created by thermal plants. In this paper, we develop an agent-based model to analyze the impacts of liberalizing fuel prices on power plants production and offer prices. The model includes independent agents who learn from their own and others&rsquo; actions and adapt accordingly. &nbsp;We use the AMES programme to simulate the model and estimate values of variable. &nbsp;The results show that if the fuel prices rise by a factor of 10, the electricity prices offered by the power plants will increase by a lower factor.<br> &nbsp; بازار برق, قیمت سوخت, مدلسازی عامل بنیان, یادگیری تقویتی, ایران Electricity market, agent-based modeling, learning, electricity prices, Iran 1 34 http://iiesj.ir/browse.php?a_code=A-10-1204-1&slc_lang=fa&sid=1 Saeed Moshiri سعید مشیری saeedmoshiri@hotmail.com 10031947532846003926 10031947532846003926 No Allameh Tabataba'i University دانشگاه علامه طباطبایی Habib Morovat حبیب مروت habibmorovat@yahoo.com 10031947532846003927 10031947532846003927 No Allameh Tabataba'i University دانشگاه علامه طباطبایی Abbas Nasiri عباس نصیری abnasiri@gmail.com 10031947532846003928 10031947532846003928 Yes Iran Grid Managment Company شرکت مدیریت شبکه برق ایران