Quarterely Energy Economics Review

fa ارزیابی جایگاه مسیرهای نفتی منطقه در افق 2040: رهیافت مدل جاذبه Evaluation of The Position of Region's Oil Corridors in 2040 Horizon: A Gravity Model Approach مدل هاي نفت و گاز مدل هاي نفت و گاز رساله(پايان نامه) دكتري Thesis(PhD.) امروزه راهبردهای جغرافیای اقتصادی، در اقتصاد جهانی نقش قابل توجهی داشته و از ابعاد جدیدی از جمله توزیع منابع انرژی و جریان‌‌های تجاری نفت و گاز مورد توجه قرار گرفته‌‌اند. از همین رو در این پژوهش به ارزیابی عوامل موثر بر جریان تجارت نفتی مسیرها در مقطع کنونی و چشم&rlm;انداز 2040 از طریق رهیافت جاذبه و با استفاده از مدل داده‌‌های تابلویی در دوره زمانی (2020-2008) پرداخته شده است. جریان‌‌های تجارت نفتی منطقه بررسی شده شامل: خاورمیانه-جنوب‌‌شرق آسیا، خاورمیانه-چین، خاورمیانه-ژاپن، خاورمیانه-اروپا، خاورمیانه-هند، خاورمیانه-سنگاپور، خاورمیانه-آفریقا، خاورمیانه-استرالیا، کشورهای مستقل مشترک‌‌المنافع (CIS)-هند و CIS-خاورمیانه بوده است. داده&rlm;های مورد استفاده از پایگاه&rlm;های داده IEA، BP و WDI استخراج شده است. نتایج به دست آمده از این مدل نشان می‌دهد که متغیرهای موثر بر تجارت نفتی بین کشورها، شامل میزان تولید ناخالص داخلی کشور واردکننده، سهم نفت از مصرف انرژی کشورهای صادرکننده و نیز واردکننده می‌باشد. در افق 2040 پیش‌‌بینی شده است به لحاظ حجم تجارت نفتی، جریان تجارت نفتی خاورمیانه-چین در رتبه نخست، جریان تجارت نفتی خاورمیانه-جنوب‌‌شرق آسیا در رتبه دوم و جریان تجارت نفتی خاورمیانه-هند در رتبه سوم قرار گیرد. طبقهبندی JEL: N70, F12, Q48 کلیدواژه‌ها: مسیرهای نفتی، جریان‌‌های تجارت نفت، مرکز انتقال و یا تعیین قیمت شاخص‌‌های انرژی (هاب)، مدل جاذبه، چشم‌‌انداز تجارت نفت   Today, geo-economics strategies play a significant role in the global economy and new dimensions have been considered, including the distribution of energy resources and their trade movements. In this study, evaluating the factors affecting the volume of oil trade in the corridors in the current period and till 2040 perspective is sought through the gravity approach and using the panel data model in the period (2008- 2020). Reviewed oil trade flows of the area include: Middle East-Southeast Asia, Middle East-China, Middle East-Japan, Middle East-Europe, Middle East-India, Middle East-Singapore, Middle East-Africa, Middle East-Australia, Russia and CIS-India and Russia and CIS-Middle East. The required data were acquired from IEA, BP and WDI databases. The results obtained from this model reveal that the variables affecting oil trade between countries include the amount of GDP of the importing country, the share of oil in the energy consumption of exporting countries, and the share of oil in the energy consumption of importing countries. On the horizon of 2040, the Middle East-China oil trade is projected to rank first, the Middle East-Southeast Asia oil trade to be ranked second, and the Middle East-India oil trade to be ranked third. JEL Classification: N70, F13, Q48. Keywords: Oil Corridors, Oil Trade Flows, Energy Hub, Gravity Model, Oil Trade Outlook.   مسیرهای نفتی, جریان‌‌های تجارت نفت, مرکز انتقال و یا تعیین قیمت شاخص‌‌های انرژی (هاب), مدل جاذبه, چشم‌‌انداز تجارت نفت Oil Corridors, Oil Trade Flows, Energy Hub, Gravity Model, Oil Trade Outlook 1 42 http://iiesj.ir/browse.php?a_code=A-10-1756-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamed Farnam حامد فرنام h.farnam@hotmail.com 10031947532846006638 10031947532846006638 Yes Allameh Tabataba’i University دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه‌طباطبائی، تهران، ایران Abdolrasoul Ghasemi عبدالرسول قاسمی ghasemi.a@hotmail.com 10031947532846006639 10031947532846006639 No Allameh Tabataba’i University دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی Ali Faridzad علی فریدزاد ali.faridzad@atu.ac.ir 10031947532846006640 10031947532846006640 No Allameh Tabataba’i University دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی