1- گروه مدیریت و اقتصاد، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران، 2- دانشیار، گروه مدیریت و اقتصاد، واحد مبارکه، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان، ایران، ، farzadkarimi0110@gmail.com
چکیده: (50 مشاهده)
پژوهش حاضر به بررسی اثرات کوتاهمدت و بلندمدت ریسکهای سیستماتیک، ریسکهای ناشی از عوامل کلان اقتصادی، سیاسی و جهانی که کل بازار را تحت تأثیر قرار میدهند و ریسکهای غیرسیستماتیک، ریسکهای خاص هر صنعت یا بنگاه مانند نقص تأمین، خطای انسانی یا مشکلات فنی بر تابآوری اقتصادی توانایی یک نظام اقتصادی در صنایع شیمیایی و پتروشیمی ایران میپردازد. دوره زمانی این مطالعه از فروردین ۱۳۸۰ تا تیر ۱۴۰۲ را در بر میگیرد. جامعه آماری تحقیق شامل صنایع نفت، پتروشیمی و شیمیایی کشور است. بر پایه مبانی نظری و تجربی، ۱۰۲ ریسک مؤثر بر زنجیره تأمین این صنایع شناسایی شد. برای تحلیل دادهها، از مدل حداقل مربعات وزنی (WLS) بهمنظور شناسایی ریسکهای مؤثر بر تابآوری این صنایع استفاده گردید. براساس رویکرد میانگینگیری وزنی، ۱۰ ریسک در حوزه ریسکهای غیرسیستماتیک و ۶ ریسک در حوزه ریسکهای سیستماتیک بهعنوان عوامل مؤثر بر تابآوری اقتصادی صنایع نفت، پتروشیمی و شیمیایی شناسایی شدند. نتایج مدل TVP-FAVAR نشان میدهد که هر دو گروه ریسکهای سیستماتیک و غیرسیستماتیک در کوتاهمدت تأثیر منفی بر تابآوری اقتصادی این صنایع دارند. همچنین یافتههای مدل حاکی از آن است که در بلندمدت نیز این ریسکها اثری منفی و معنادار بر تابآوری اقتصادی صنایع منتخب دارند. طبقهبندی JEL: G32, L65, P45. کلیدواژه ها: تابآوری اقتصادی، ریسک سیستماتیک، ریسک غیرسیستماتیک، صنعت پتروشیمی، صنعت نفت، صنعت شیمیایی، مدل بیزین.