1- گروه اقتصاد، واحد یزد، دانشگاه آزاد اسلامی، یزد، ایران ، zohre.tabatabaienasab@iau.ir 2- پژوهشگاه صنعت نفت
چکیده: (56 مشاهده)
تأثیرات زیستمحیطی صنعتی شدن بهطور قابلتوجهی بالاست؛ زیرا میزان زیادی انرژی و سوختهای فسیلی در فرایند صنعتی شدن مصرف میشود که این امر منجر به افزایش آلودگی هوا میگردد. این مقاله به بررسی رابطه حملونقل، پسماندها و انتشار دیاکسید کربن در کشورهای خاورمیانه با استفاده از دادههای سری زمانی از 1975 تا 2022 به روش ARDL-Bounds پرداخته است. نتایج این مطالعه حاکی از آن میباشد که سرمایهگذاری مستقیم خارجی بهطور قابلتوجهی انتشار کربن را افزایش میدهد. از این رو فرضیه پناهگاه آلودگی هم در کوتاهمدت و هم در بلندمدت تأیید میشود. تأثیر واردات سوخت بر انتشار کربن نیز مثبت است. همچنین توابع واکنش آنی نشان میدهد که انتشار کربن تحت تأثیر شوکهای حملونقل هوایی بار، ورود سرمایهگذاری مستقیم خارجی و واردات سوخت افزایش مییابد. اما سوختهای تجدیدپذیر قابل احتراق و پسماندها، کاهش انتشار کربن را به همراه داشتهاند. به علاوه تحلیل تجزیه واریانس نشان میدهد که واردات سوخت در بلندمدت سهم بالایی بر انتشار کربن خواهد داشت. از این رو برای مقابله با آثار منفی فرضیه پناهگاه آلودگی، یک رویکرد جامع و چندجانبه ضروری است. این رویکرد باید شامل تقویت قوانین زیستمحیطی، انتقال فناوریهای سبز، ارتقاء آگاهی عمومی و همکاریهای بینالمللی باشد. با اجرای این سیاستها، کشورهای پذیرنده میتوانند همزمان با جذب سرمایهگذاری خارجی و ایجاد رشد اقتصادی، از تخریب محیطزیست و سلامت عمومی جلوگیری کنند. طبقه بندی JEL:F21، E22، Q56. کلید واژهها: حمل و نقل هوایی، انرژیهای تجدیدپذیر و زبالههای قابل احتراق، منحنی کوزنتس زیستمحیطی، کشورهای خاورمیانه.
The environmental impacts of transportation and industrialization are significantly high, as both. QEER 2026; 22 (88) :283-315 URL: http://iiesj.ir/article-1-1701-fa.html
طباطبایی نسب زهره، کشاورزیان مریم. حمل و نقل، مدیریت پسماند و انتشار co2 در کشورهای خاورمیانه: کاربردی از فرضیه پناهگاه آلودگی. فصلنامه مطالعات اقتصاد انرژي. 1405; 22 (88) :283-315